Hoe word ik morgen ondernemender? - Finext

Hoe word ik morgen ondernemender?

De rol van sportbonden in Nederland verandert. Naast het ondersteunen van de top- en breedtesport, vragen thema’s als ‘financiering en ondernemerschap’ om aandacht. De nieuwe Sportagenda 2017+ versterkt deze trend. Hoe kun je als sportbond ondernemender worden? En welke stappen kun je morgen al zetten?

Door Danielle Gruijs, augustus 2016

sportbonden-1

Waar bonden voorheen de focus hadden op het professionaliseren van het verenigingsleven, spelen thema’s als ‘financiering en ondernemerschap’ steeds meer een rol. Ook uit de nieuwe Sportagenda 2017+ blijkt dit duidelijk. Reden voor stichting sport&zaken om de sportbonden in contact te brengen met Finext. “Finexters delen vaker als adviseur voor sport&zaken hun kennis uit het bedrijfsleven met de sportwereld,” vertelt Niels den Ouden van Finext.

Slimste bedrijf

Finext verschijnt regelmatig als voorbeeld van een innovatief organisatiemodel in boeken, vakbladen en op congressen. Ook werd het financieel consultancybureau uitgeroepen tot Slimste bedrijf van Nederland.

“Te veel management maakt dat de energie er uitvloeit. Over-managed en under-energized noemen we dat.”

“We willen jullie graag meenemen in onze manier van organiseren. Niet om dit één-op-één te kopiëren in jullie eigen organisatie, maar ter inspiratie om ondernemender te denken,” trapt Mark Bik van Finext de interactieve workshop voor de sportbonden af.

Finext kent geen managers, functietitels of hiërarchie. Mark: “Te veel management maakt dat de energie er bij professionals uitvloeit. Over-managed en under-energized noemen we dat. Stel, je gaat op zaterdagochtend boodschappen doen en krijgt een boodschappenlijstje mee. Dan koop je vooral wat er op het lijstje staat, en vergeet de rest. Als je gemanaged wordt, vergeet je zelf na te denken.”

Vertrouwen

circle-of-trust
The circle of Trust

Vertrouwen speelt een belangrijke rol binnen het organisatiemodel. Dat is echter geen blind vertrouwen. “Vertrouwen geeft je de vrijheid om de juiste dingen te gaan doen. Met vrijheid komt verantwoordelijkheid; een team is bij ons van A tot Z verantwoordelijk voor alle aspecten van een bedrijf. Teams vinden bijvoorbeeld zelf hun opdrachten en nemen zelf nieuwe mensen aan.
Daar hoort transparantie bij; in evaluaties, maar ook in salarissen en omzet- en winstcijfers. De feiten liggen op tafel.”

Wat belemmert je?

Het voorbeeld van Finext is voer voor een levendige discussie. De sportbonden willen weliswaar ondernemender worden, maar ervaren veel belemmeringen. In het tweede deel van de workshop worden deze blokkades boven water getild. “Wat belemmert je nu om ondernemender te zijn?” daagt Finexter Helen Reedijk de deelnemers uit. Opvallend is dat ondanks dat de bonden heel verschillende sporten vertegenwoordigen, ze toch dezelfde problemen ervaren.

Zo maakt het feit dat de bonden ledenorganisaties zijn, veranderen moeilijk. “De traditionele inspraak vanuit de leden vraagt veel tijd. We zijn 60% van onze tijd bezig om de leden mee te krijgen,” stelt een deelnemer. De afhankelijkheid van vrijwilligers en generatieverschillen binnen de leden versterken dit. Daarnaast blijkt wantrouwen uit het verleden een rol te spelen. “De bond is jaren geleden bijna failliet gegaan. Inmiddels is er een volledig nieuw bondsbureau, maar dit wordt ons nog steeds verweten,” vertelt een andere deelnemer.

Top- of breedtesport

Een tweede belemmering is het spanningsveld tussen top- en breedtesport. Waar wil je als bond in investeren? De meeste leden halen nooit de topsport, maar betalen er wel voor. Aan de andere kant is deelname aan een WK of Olympische Spelen een mooie promotie voor de sport.

De financiering is één van de grootste belemmeringen, vinden veel deelnemers dan ook. De sportbonden zijn nu veelal afhankelijk van subsidies en sponsors. Ze willen op zoek naar nieuwe verdienmodellen, maar zijn te druk met de dagelijkse hectiek. De huidige bedrijfscultuur helpt hier niet aan mee: “Teveel in hokjes denken, grote ego’s en geen keuzes kunnen maken.”

“We willen op zoek naar nieuwe verdienmodellen, maar zijn te druk met de dagelijkse hectiek.”

Hoe kan het wel?

Vervolgens is het tijd voor het ontdekken van de mogelijkheden om ondernemender te worden. “Wat zou je morgen willen doen als er geen beperkingen zouden zijn,” vraagt Helen. Er komt een scala aan ideeën op tafel, van intern tot klantgericht.

Eén idee is om iedereen binnen de bond eens iets anders te laten doen, om met een frisse blik naar de taken te kijken. Bijvoorbeeld de salaris- en ledenadministratie met elkaar te laten rouleren. Dat biedt ook perspectieven om de werkzaamheden te inventariseren. Vervolgens kun je jezelf de vraag stellen ‘Heeft wat ik doe zin, of is het eigenlijk een ‘paarse krokodil’-proces wat we af kunnen schaffen.’ Zo kun je de waan van de dag doorbreken, waardoor er tijd vrijkomt voor de dingen die ertoe doen. “Bekijk morgenochtend zodra je op kantoor komt je agenda eens,” adviseert Helen. “Hoe ziet je dag eruit, en hoe wil je dat hij eruitziet?”

Fans of leden?

Klantgerichtheid staat hoog bovenaan de lijst. Een idee is om de focus niet meer alleen op de betalende leden te richten, maar op alle fans van de sport. Neem de Jeu de Boules-bond: “Wij gaan Monsieur de Boules introduceren. Iemand die iedereen, lid of geen lid, de principes van het spel gaat bijbrengen tijdens wedstrijden en festivals. Zo willen we het imago van de sport verbeteren.”
Een beproefde manier om nieuwe zaken uit te proberen is klein beginnen. Een mooi voorbeeld is de basketbalbond. Zij introduceerde een ‘kraamkamer’ om te experimenteren, waarvoor zij een budget kreeg van de Algemene Ledenvergadering. De bond wilde graag de spelvorm ‘3 x 3’ introduceren, om zo een nieuwe doelgroep aan te spreken. Vanuit de kraamkamer kon de bond dit uittesten. De introductie bleek succesvol, waarna de nieuwe spelvorm breed uitgerold is.

Van noodzaak naar meerwaarde

sportbonden-2

Een maatschappelijke trend waar de bonden op in willen spelen is de flexibilisering. “Mensen willen geen jaar meer lid zijn van een vereniging. Ze willen net als bij Netflix of de fitnesschool per maand op kunnen zeggen. Of zonder verdere verplichtingen met vrienden een zaaltje huren om te voetballen.” Er zijn al bonden die geen verplichte competitiedag op de zaterdag meer hebben, maar een periode van enkele weken waarbinnen de wedstrijd gespeeld moet zijn. De leden kunnen de datum onderling afstemmen, wat de belemmering om lid te worden verminderd.

De wensen van de leden is sowieso een mooi uitgangspunt. “Laten we meer ideeën uit de leden halen. Bovendien moeten we goed uitvragen welke rol voor ons is, en wat de leden zelf op willen pakken.” Daarbij wordt samenspraak in plaats van inspraak bepleit. “Vraag niet pas om instemming als alles rond is, maar betrek leden, verenigingen en bondsraden al vanaf een vroeg stadium.”

Vrijwilligers kunnen echter ook ontwikkelingen remmen. “Die moet je vriendelijk bedanken,” zo stelt een deelnemer. “Vaak hebben ze jarenlang veel voor de sport gedaan, maar zijn ze nu te behoudend.”

Een andere maatschappelijke trend is het ontstaan van online communities. Door het centraal online delen van informatie over de sport kunnen de bonden eenvoudig een online community creëren, en zo meerwaarde toevoegen voor de leden.

Financiering

Een grote wens van veel bonden is om onafhankelijker te worden van de subsidiestromen van het ministerie van VWS en het NOC*NSF. Sommige bonden gaan nog verder, en willen ook graag onafhankelijker worden van de ledencontributie.

Dat vraagt om een andere manier van denken. “We moeten van ‘hoe verdeel ik mijn middelen over wat ik wil doen’ naar ‘hoe zorg ik voor middelen om te doen wat ik wil doen.’”
Het ontwikkelen van commerciële producten is een reële kans. Sommige sportbonden zijn hier al ver in, zoals de skivereniging die een skiverzekering aan haar leden aanbiedt.

Een verstrekkend idee is om de commerciële kracht van de community te mobiliseren. “Zie de sport niet alleen als een spelletje, maar ook als een manier om vitaliteit te vergroten. Het bedrijfsleven vindt dit interessant.” Dit vraagt echter wel om de nodige voorzichtigheid rondom persoonsgegevens.

Morgen aan de slag

Gezamenlijk zijn er veel ideeën gegenereerd. “Daar zitten grotere ideeën tussen, die moeilijker te realiseren zijn door de bestaande belemmeringen,” sluit Helen af. “Maar ook veel goede ideeën waar je morgen al mee kunt starten. Zoveel ideeën zelfs, dat je hier keuzes in moet maken. Waar ga jij mee aan de slag?”

Meer inspiratie?

Wil je meer weten over het creëren van een ondernemend klimaat binnen jouw sportbond? Neem contact op met Mark Bik

Non-profit & Educatie