Hoe kweek je een goede risicocultuur? - Finext

Hoe kweek je een goede risicocultuur?

Hoe krijg je een cultuur binnen de onderneming waarin iedereen het gewenste risicogedrag vertoont? Gedrag dat in lijn is met de afgesproken risicobereidheid? Veel bedrijven worstelen daarmee. Beruchte voorbeelden van deze worstelingen zie je bijvoorbeeld terug in de financiële sector, wat onder andere heeft geleid tot de financiële crisis. Hoe kweek je een effectieve risicocultuur?

Door Dick Slot, september 2016

grow

In sectoren waar risicomanagement gereguleerd is, is de risicocultuur gebaseerd op regels. In niet-gereguleerde sectoren is de risicocultuur vaker vrijblijvend en ad hoc. Binnen de gereguleerde sectoren wordt op basis van regels veel aandacht besteed aan het creëren van de gewenste risicocultuur. In sommige sectoren wordt die cultuur zelfs afgedwongen door een eed! Bij het afleggen van de bankierseed beloven bankiers bijvoorbeeld “een zorgvuldige afweging te maken tussen alle belangen die bij de onderneming betrokken zijn”.

Weten en willen

Intrinsieke motivatie om de gewenste risico-afwegingen te maken start met bewustwording en vervolgens de wil om in de geest van de gewenste risico-afweging te handelen. Aan bewustwording kan heel concreet gewerkt worden. Het tweede element is echter nauw verwant aan ethiek en daardoor beperkter beïnvloedbaar. Ethiek is sterk verbonden met de sociale achtergrond en psyche van individuen.

Een cultuur kweken

Door bewustwording en de wil te laten groeien kun je een goede risicocultuur kweken. Hierbij helpen de volgende vijf elementen:

1. Organisatiewaarden en –normen

Maak deze eerst expliciet en helder voor iedereen. Vervolgens is het zaak om de waarden regelmatig en op verschillende manieren te communiceren.

2. Risicobeleid

Is het beleid duidelijk en bij iedereen bekend? Hoe kun je het nog meer herkenbaar maken?

3. Bewustwordingsbijeenkomsten

Houd periodiek bewustwordingsbijeenkomsten met actuele, interactieve cases.

4. Vertrouwen

Zorg dat het melden van fouten of misstanden voor alle betrokkenen gemakkelijk is. Maak daarbij ook het voorbeeldgedrag van leiders zichtbaar.

5. Een passend beloningsmodel

Is het beloningsmodel in lijn met de gewenste risicocultuur? Of beloont het ongewenst risicogedrag? Immateriële meetwaarden toevoegen aan het beloningsmodel kunnen hierbij helpen.

Cultuur wordt bepaald door gedrag. Bewustwording en gedragsverandering moeten erin slijten bij mensen. Motivatie, inspanning en triggers zijn daarbij drivers om het gedrag te veranderen. Door deze drivers te sturen kan een gewenste risicocultuur worden bereikt. Net zoals bij het laten groeien van een kiemplantje, vraagt het kweken van een risicocultuur om aandacht, zorg en tijd.

Bewaren

Governance, Risk & Compliance