• Data Gedreven Bekostiging in de Zorg: Fluitsma & Van Tijn dachten er wel wat makkelijk over

15 Miljoen mensen
Op dat hele kleine stukje aarde
Die schrijf je niet de wetten voor
Die laat je in hun waarde
15 Miljoen mensen
Op dat hele kleine stukje aarde
Die moeten niet `t keurslijf in
Die laat je in hun waarde

 

Door Job Achterkamp, Arie-Jan van der Maarl, maart 2018

Het nummer van Fluitsma & Van Tijn stamt uit 1996. Inmiddels zijn we ruim 20 jaar verder en zitten we inmiddels al op ruim 17 miljoen Nederlanders. Voor die 17 miljoen mensen moet gezorgd worden. We willen al deze mensen in hun waarde laten. En we willen zorgverleners niet in een keurslijf stoppen. We leveren, mede dankzij die mentaliteit, de beste zorg van Europa. Wat Fluitsma en co nog wel waren vergeten is om een zinnetje toe te voegen. Een zinnetje over de kosten.

Onze zorg kost geld, veel geld. Recentelijk is de zorg betaalbaarder geworden, wijst hoogleraar Betaalbaarheid in de Zorg Patrick Jeurissen uit. Maar, zo legt hij uit, dat komt vooral doordat we tijdelijk minder mensen helpen. Op termijn zal de vraag verder stijgen en wordt een goede grip op de bekostiging van de zorg nóg belangrijker. En hoewel onze zorgverleners al jaren goede zorg leveren, zijn ze ook 40% van hun tijd kwijt aan administratie. Welke potentie hebben deze mensen als ze al hun tijd kunnen besteden aan hun eigenlijke werk?

Helaas is grip op kosten niet eenvoudig, de bekostiging in de zorg is juist complex. Het lijkt zo makkelijk: als je je auto bij de garage brengt dan kan krijg je toch ook een bonnetje voor de kosten voor de geleverde service en materialen? In de zorg is dat een lastiger verhaal. Enerzijds willen we eenduidige en overzichtelijke prestaties, maar anderzijds ook gepersonaliseerde zorg aanbieden. En is de afstand tussen ontvanger, bepaler en betaler vaak groot. Grip op de prestaties in combinatie met het huishoudboekje is de laatste jaren een steeds belangrijker aandachtpunt voor zorgorganisaties. Dit begint met de definitie van een prestatie. Welke combinatie van zorgproducten bundel ik tot een prestatie? Inzicht op de geleverde zorg is cruciaal om te komen tot een integrale kostprijs. Dat vraagt om een integrale aanpak.

“Vaak moeten eerst processen juist worden ingericht en moeten deze op een juiste manier vertaald worden in systemen, om vervolgens te zorgen dat de gegenereerde data goed beheerd wordt. Dán pas kunnen er analyses worden gemaakt die waardevolle inzichten geven.”

Een kostprijs is een resultaat van de samenkomst van mensen, processen en systemen. Het vereist overzicht over je hele organisatie en inzicht in welke zorg er precies geleverd wordt. Voor wie leveren we zorg? Welke zorgvragen hebben deze mensen en welke behandelingen zijn daarvoor nodig? Wie voeren deze behandelingen uit en hoe vaak wordt dit gedaan? Welke variatie is daarbij van toepassing? Wat is de personele inzet en wat kost het materieel dat gebruikt wordt? Voor de antwoorden op deze vragen is een goede regie, constante communicatie en de juiste data nodig. Helaas zijn zorgorganisaties vaak vooral bezig om de problemen van het moment het hoofd te bieden. Te vaak belandt de prestatiebekostiging in een eenmalig en vooral een duur consultancy traject. Er ontbreekt dan een lange-termijn aanpak en aansluiting met de zorg zelf. Het zomaar beginnen met het doen van ad-hoc analyses met de data die voorhanden is, is verleidelijke maar ook tijdrovende keuze en weinig bestendig. Uiteindelijk leiden deze analyses tot meer vragen dan oplossingen. Vaak moeten eerst processen juist worden ingericht, moeten deze op een juiste manier vertaald worden in systemen om vervolgens te zorgen dat de gegenereerde data goed beheerd wordt. Dán pas kunnen er analyses worden gemaakt die waardevolle inzichten geven. Hiervoor is communcatie nodig met alle geledingen in de zorgketen. Waar een integrale kostprijs aanvankelijk vooral complex lijkt vanwege hoe ingewikkeld de data is, is het vooral complex door de structuur en kwaliteit van de data.

De zorgverzekeraars, de toezichthouder en de verschillende overheden zijn allemaal bezig met de bekostiging. Zo sprak minister Bruins van Medische Zorg zich recentelijk uit over meer vrijheid voor zorgverzekeraars en zorgaanbieders om gezamelijk tot een bekostiging te komen. De zorgverzekeraars hebben een interessante positie. Zij beschikken over een steeds grotere hoeveelheid data over de kosten en kwaliteit van de zorg en zijn dankzij nieuwe regulering steeds meer geneigd om selectiever te zijn in hun zorgcontracten. Daarnaast beschikken zij vergeleken met zorginstellingen vaak over meer middelen en data om de zorg te analyseren. Voor zorginstellingen is het met hun beperkte middelen vaak lastig om voldoende tegengewicht te kunnen bieden. Grip en diepgaand inzicht op je zorgpresaties zorgt er echter voor dat je met sterke argumenten aan tafel kan verschijnen.

Een optimale bekostiging zorgt voor een beter betaalbare toekomst. Dan kunnen we, zoals Fluitsma & Van Tijn 20 jaar geleden al zongen, mensen ook in de toekomst in hun waarde laten. De patiënt ziet twee handen aan het bed. De arts voelt twee handen op haar schouder gesteund door een organisatie die weet waar zij mee bezig is.

Voorlopig zijn er nog uitdagingen genoeg. In het volgende artikel beschrijven we de prestatiebekostiging kunnen verbeteren: met een data gedreven aanpak.

 

 

Cost & Profitability ManagementKeten- & Procesoptimalisatie Zorg